De reis naar het middelpunt van de Benelux
Middelpunt Benelux in RijksDriehoeksstelselprojectie (RD)
Het middelpunt van Nederland ligt in Amersfoort, en wel in de Onze-Lieve-Vrouwe-toren. Of niet? Het blijkt dat er diverse verschillende middelpunten zijn. Voor Nederland, en dus ook voor de Benelux. In Amersfoort ligt het middelpunt van het Rijks-Driehoekstelsel (RD) wat de projectie is van vrijwel alle topografische kaarten van Nederland.
De dam, de Dom?
Maar wat is het middelpunt van de Benelux? Voor een willekeurige Amsterdammer is het middelpunt van Amsterdam duidelijk, dat is de Dam! En een Utrechter noemt de Dom als middelpunt. Dat zou je het ervaringsmiddelpunt kunnen noemen, het centrum. In de kaart staat daar de naam van de plaats. De woonplaats Rotterdam heeft een lange uitloper rondom de Maas richting Hoek van Holland, maar de plaatsnaam Rotterdam staat toch altijd ter hoogte van de Coolsingel.
Middelpunt bepalen met een rechthoek
Middelpunt Benelux in RijksDriehoeksstelselprojectie (RD), inclusief 12mijlszone
Helaas is de Benelux geen werkelijke plaats waar bordjes centrum in staan of met een centraal station. Dus dan moeten we uitwijken naar wat meer technische meetkundige methoden. Heeft elk meetkundig vlak een middelpunt? Een cirkel en een rechthoek wel. We kunnen rondom de Benelux een rechthoek tekenen en dan het middelpunt bepalen. Simpel en doeltreffend.
Complexere berekening
Een complexere methode is om als middelpunt het zwaartepunt te nemen. Een complexe berekening, maar makkelijk te visualiseren als dat punt in een vlak waar je als je er een speld doorheen prikt het vlak volmaakt in evenwicht is. Dit wordt meestal als de beste berekening gezien, alhoewel het theoretisch dan wel mogelijk is dat het middelpunt zich buiten het vlak bevindt.
Benelux is geen plat vlak
Middelpunt Benelux in Europese projectie
De basis voor bovenstaande methoden is een plat vlak. In het kader van de Benelux toch nog wel even iets om bij stil te staan want wat is dat platte vlak? Twee zaken spelen daarbij een rol: de projectie en de landsgrens. De Benelux is namelijk geen plat vlak en om er een plat vlak van te maken moet je dat stukje van de bol projecteren. Elk land heeft zijn eigen nationale projecties, dus we moeten er eentje kiezen, en elke projectie levert weer een ander plat vlak op.
Zwaartepunt vs middelpunt
Dan de landsgrens. De officiële grens van Nederland en België gaat een stuk het water in. Het is niet gebruikelijk om die mee te nemen, dus doe je dat wel of niet? En als je dat niet doet, wat neem je mee van de Zeeuwse wateren, de Waddenzee, etc. Allemaal zaken die een ander plat vlak, en daarmee het zwaartepunt en daarmee het middelpunt bepalen.
Punt zetten
In de geo-wereld wordt verschillende software gebruikt die allemaal een punt zetten in elk vlak, een centroide. Elke software heeft z'n eigen methoden om dat te bepalen, waarbij de minimale eis meestal is dat een punt zich binnen het vlak moet bevinden, en het liefst niet al te dicht bij de rand. Hoe die software dan verder omgaat met de hier beschreven methoden en problemen is over het algemeen niet bekend en eerlijk gezegd voor vrijwel alle gebruikers ook niet relevant.Totdat je er een monument wilt neerzetten natuurlijk.
